N2 · terroir / geografische aanduiding
Masticha of Chios — GA
- Ligging
- Chios, Griekenland38.37 / 26.13
- Bescherming
- Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese UnieDossier PGI-GR-01850 · in de Unie sinds 13 februari 2008
- Validatie
- Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Kleur: Planten, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
Een likeur van het Griekse eiland Chios, op smaak gebracht met mastiek, de hars van een mastiekboom die in het zuiden van het eiland wordt gekweekt. Alcohol wordt gedistilleerd in aanwezigheid van deze hars en daarna geassembleerd met alcohol, water en suiker, zonder ander ingrediënt dan de etherische olie van dezelfde mastiek.
Heel zijn geur komt van één enkele plant, de mastiek van Chios, als hars die met de alcohol is gedistilleerd of als etherische olie, en die mastiek moet zelf voldoen aan de beschermde oorsprongsbenaming van de hars. De likeur krijgt geen aroma en geen kleurstof, terwijl het Europese recht die in andere likeuren toestaat. Zijn minima liggen ook hoger dan die van andere likeuren: ten minste 20 % vol. en 150 gram suiker per liter, tegenover 15 % vol. en, in de regel, 100 gram. Het is geen anijsdrank: ouzo mag een beetje mastiek bevatten, maar Masticha of Chios laat geen anijs toe.
Hoe het wordt gemaakt
Mastiek is de hars van “Pistacia lentiscus var. Chia”, een mastiekboom die in het zuiden van Chios groeit en wordt gekweekt. In juli worden de schors en de hoofdtakken met een ijzeren werktuig ingesneden; de hars vloeit eruit en verhardt tot “tranen”, die men verzamelt, wast en koel in houten kisten bewaart.
Voor de likeur wordt ethylalcohol van landbouwoorsprong in aanwezigheid van deze mastiek gedistilleerd, in traditionele, discontinue koperen distilleerketels van hoogstens 1 000 liter. Er mag etherische mastiekolie aan worden toegevoegd. Deze gearomatiseerde alcohol moet ten minste 30 % van de alcohol van de likeur leveren. Hij wordt geassembleerd met ethylalcohol, met water tot de gewenste sterkte, en met zoetstoffen. De hele bereiding, van de aromatische distillatie tot de botteling, vindt plaats in bedrijven op het eiland.
Een verhaal
Het technisch dossier laat het gebruik van mastiek teruggaan tot het oude Griekenland. Het meldt, zonder ervoor in te staan, dat de Romeinse keizer Heliogabalus in de 3e eeuw er een wijn mee zou hebben geparfumeerd. Het citeert vooral reizigers die in het midden van de 19e eeuw van Chios terugkeerden: zij zagen er een mastieklikeur, “mastihi”, “mastiha” of “raki” genoemd, die men met water vermengd vóór de maaltijd dronk, op Chios zoals in de rest van Griekenland, in Turkije en in het oostelijke Middellandse Zeegebied.
De Griekse wet erkent de likeur “mastiha” in 1976, daarna de “mastiha van Chios” in 1986. De hars zelf krijgt in 1997 een beschermde oorsprongsbenaming van de Unie. De naam van de likeur wordt in 2003 een geografische aanduiding; zijn productdossier, in 2004 opgesteld, wordt in oktober 2012 vervangen door een ministeriële beslissing. In 2014 schrijft UNESCO de vaardigheid van de mastiekteelt van Chios in op de lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid. Het is een familiewerk: de mannen snoeien en onderhouden de struiken in de winter, de vrouwen bereiden in juni de grond voor en sorteren de hars, en de ouderen leren de jongeren de kunst van het insnijden.
In het glas
Doorzichtig, kleurloos of nauwelijks geel getint, ontleent Masticha of Chios al zijn geur aan de mastiekhars. Gezoet, met ten minste 150 gram per liter, heeft hij ten minste 20 % vol. Volgens de reizigers uit de 19e eeuw die het dossier aanhaalt, werd de mastieklikeur toen met water aangelengd, vóór de maaltijd gedronken.
Hoe we het weten
Een geografische aanduiding of een oorsprongsbenaming waarborgt een herkomst en de naleving van een gecontroleerd productdossier. Ze zegt niets over de kwaliteit van een bepaalde fles, noch over het ambachtelijke karakter van de producent: ze is een garantie van herkomst en methode, geen beoordeling.
Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.
De distilleerderijen van dit gebied
De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Dossierreferentie
- PGI-GR-01850 eAmbrosia-register van de Europese Unie
- Bescherming in de Unie
- Sinds 13 februari 2008 Article 37 of Regulation 2019/787 — eAmbrosia-inventaris van 17 november 2026
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.