Verhalen van huizen
Legende of geschiedenis?
Een monnik die in 1510 een likeur uitvindt. Een vrouw uit Bordeaux die een recept krijgt van een dankbare zeeman. Een te groot etiket dat niemand wilde verbeteren. Een gebroken fles in San Francisco. Huizen van gedistilleerde dranken vertellen al twee eeuwen over zichzelf, en hun verhalen hebben vaak meer succes dan hun archieven. Drieëntwintig ervan worden hier aan de bronnen getoetst.
Drieëntwintig huizen, drieëntwintig vragen
Elk verhaal leest u in vijf tot zeven minuten. Het antwoord komt aan het eind.
-
Chartreuse Komt de Chartreuse uit een geheim manuscript uit 1605? Honderddertig planten, een groene en een gele likeur, monniken die in 1903 werden verdreven: het geheim overleefde de ballingschap, het manuscript van 1605 blijft onzichtbaar.
-
Bénédictine Heeft een monnik de Bénédictine in 1510 uitgevonden? Een handelaar uit Fécamp, een Latijnse leuze en een onvindbare monnik: de “kloosterlikeur” is in 1863 ontstaan.
-
Marie Brizard Kreeg Marie Brizard haar recept van een zeeman die ze had verzorgd? Een Bordelaise van 1755, een zeeman met koorts, een recept als dank: het verhaal is twee eeuwen later geschreven.
-
Picon Is de Amer Picon in 1837 ontstaan in een stad die nog niet bestond? Een soldaat van de verovering, een bast tegen koorts, een door het leger gestichte stad: de aperitief komt uit koloniaal Algerije.
-
Pernod Is de absint van de Pernod-fabriek echt tot in de Loue gestroomd? Een onweer in augustus 1901, een brandende distilleerderij, een rivier die naar anijs ruikt: het ongeval bracht de geologie vooruit.
-
Cointreau Heeft Cointreau de eerste reclamefilm uit de geschiedenis gedraaid? Suikerbakkers uit Angers, een Pierrot, een vierkante fles — en een “eerste reclamefilm” die na de andere komt.
-
Saint-James Is de vierkante fles van Saint-James ontworpen voor de scheepsruimen? Een plantage bij Saint-Pierre, slaven en later contractarbeiders, een rumdistilleerderij die door de vulkaan gedeeltelijk werd gespaard, en een vierkante fles waarvan men zegt dat ze in de scheepsruimen werd opgestapeld.
-
Hennessy Heeft een Ierse officier van Fontenoy Hennessy in 1765 gesticht? Een Ier in dienst van de Franse koning, vaten brandewijn uit de Charente, een kantoor in Oostende: in 1765 begint een kleine handel, nog geen groot huis.
-
Get 27 Hebben de gebroeders Get hun pepermuntlikeur in 1796 gemaakt? Pepermunt, een bastide in de Lauragais, een vergeten likeurmaker: de groene likeur van Revel heeft drie namen gedragen, en is ouder dan haar stichters.
-
Suze Dankt de Suze haar naam aan een schoonzus? Een bergwortel, een distilleerderij in de banlieue, een papier collé van Picasso — en twee landen die over een voornaam twisten.
-
Lillet Is de Vesper van James Bond bij Lillet ontstaan? Twee broers uit Podensac, een kinabast, een roman van 1953 — en een product dat van formule en van naam is veranderd.
-
Angostura Is het te grote etiket van Angostura een fout die niemand heeft rechtgezet? Een chirurgijn uit het leger van Bolívar, een bitter van schors en wortels, een herdoopte stad, en een te groot etiket waarvan niemand de oorsprong kent.
-
Jägermeister Dankt de Jägermeister zijn naam aan Hermann Göring? Een azijnmaker uit Nedersaksen, een jachtwet van 1934, een hert uit een andere legende: een naam die niet onschuldig is.
-
Lucas Bols Is het oudste spiritusmerk ter wereld in 1575 in Amsterdam geboren? Een kuiper uit het Land van Gulik, een stuk grond aan de Rozengracht, een Lucas Bols die in de Westerkerk is begraven, en een jaartal, 1575, dat de registers van Amsterdam niet kennen.
-
Bushmills Distilleert Bushmills echt al sinds 1608? Een officier uit de verovering van Ulster, een licentie van zeven jaar, een heel gebied: in 1608 verleent de koning niets aan een dorp dat Bushmills heet.
-
Jose Cuervo Heeft de koning van Spanje de Cuervo's de eerste tequilalicentie gegeven? Een broederschap van de zielen in het vagevuur, twee percelen in Tequila, een testament dat de agaves plant voor plant telt, en een koninklijke “eerste licentie” waarvan het gepubliceerde document iets anders lijkt te vertellen.
-
Smirnoff Dankt de wodka Smirnoff zijn voortbestaan aan een ontlopen executie? Een zoon van lijfeigenen die leverancier van de tsaar wordt, een staatsmonopolie, een revolutie, en een erfgenaam in ballingschap die zijn naam aan Amerika verkoopt.
-
Fernet-Branca Komt Fernet-Branca van een Zweedse arts genaamd Fernet? Een Milanese apotheker, een Zweedse arts van wie geen enkel spoor is gevonden, een adelaar op de wereldbol: de naam Fernet is ouder dan het huis dat hem beroemd maakte.
-
Linie Aquavit Is de linie ontstaan uit onverkochte vaten die in 1805 uit Indië terugkwamen? Een brik uit Trondheim op weg naar Oost-Indië, vaten die tweemaal de evenaar zouden zijn gepasseerd, een in Berlijn opgeleide scheikundige, en de naam van een schip op de achterkant van elk etiket.
-
Bacardí Heeft een kolonie vleermuizen Bacardí zijn embleem gegeven? Een distilleerderij in Santiago de Cuba, vleermuizen onder het dak, een kokospalm, een zoon die burgemeester en onafhankelijkheidsstrijder werd, en dan de nationalisatie van 1960: een Cubaanse rum die een rum van de ballingschap werd.
-
Jack Daniel's Wie leerde Jack Daniel whiskey maken? Een jongen opgevangen bij een predikant-distillateur, een man die de slavernij had gekend, een jaartal op het etiket: in 2016 heeft de distilleerderij van Lynchburg haar oorsprong herschreven.
-
Kweichow Moutai Leverde een gebroken fles de Moutai in 1915 een gouden medaille op? Een zoutstadje diep in een vallei, een brandewijn gestuurd naar San Francisco, een medaille waarover men om het metaal twist, en familiedistilleerderijen die een staatsbedrijf werden.
-
Nikka Heeft een jonge Japanner de geheimen van de Schotse whisky gestolen met een pen en een notitieboekje? Een kamer gehuurd bij de Cowans, twee schriften volgeschreven in Campbeltown, een Schotse die naar Hokkaidō ging wonen: een leertijd die men als een diefstal vertelt.
Zes draden om aan te trekken
De huizen zijn geen eilanden. Dezelfde drijfveren keren terug van het ene etiket naar het andere — de monnikspij, de affiche, de schors uit de koloniën, de ballingschap — en men begrijpt ze beter door ze van het ene verhaal naar het andere te volgen.
De monnik op het etiket
Een monnikspij doet verkopen. Sommige likeuren zijn werkelijk in een klooster ontstaan en worden er nog steeds gemaakt; andere hebben zich achteraf een monnik verzonnen. Die twee uit elkaar halen is de eerste oefening van de rubriek.
De verhalen om te lezen
De zaal : Echte en valse monniken
De affiche, het eerste merkbeeld
Tussen 1880 en 1914 bestellen aperitieven en likeuren hun affiches bij de beste lithografen. Mucha, Chéret en Cappiello vinden de moderne reclame uit — en de huizen een geheugen in beelden dat ze nog altijd koesteren.
De verhalen om te lezen
Kina, bitters en koloniën
Kinabast geneest de koorts van soldaten en kolonisten; hij belandt in wijn en in bitter. Achter verscheidene vertrouwde aperitieven gaan het Franse leger in Afrika, de handelsposten en de koloniale economie schuil. Wij zeggen het zoals het is.
De verhalen om te lezen
Van absint naar pastis
Pontarlier, de groene fee, het verbod van 1915, en dan de anijs die de vrijgekomen plaats inneemt: één industriële geschiedenis, Frans en Zwitsers, die verscheidene huizen hebben doorgemaakt.
De verhalen om te lezen
De zaal : De groene fee
Ballingschap en vertrek
Een Ierse officier die zich in Cognac vestigt, verdreven monniken die in Spanje distilleren, een stad die door een vulkaan van de kaart wordt geveegd: ook huizen hebben verhalen van ontworteling.
De verhalen om te lezen
De vrouwen die stichtten
In de 18de eeuw leidt een vrouw een handelshuis in Bordeaux. Het merkverhaal heeft van haar de heldin van een anekdote gemaakt; de archieven maken van haar een koopvrouw. Aan die draad moet nog getrokken worden, en het corpus moet worden aangevuld.
De verhalen om te lezen
Ons handvest van onafhankelijkheid
Deze verhalen gaan over merken zonder er reclame voor te maken.
- Geen enkel huis betaalt, bestelt of leest een verhaal na.
- Geen commerciële link: geen prijs, geen adres om te kopen.
- Uitgeleende archieven worden als bron vermeld, zonder tegenprestatie.
Merkverhalen worden toegeschreven aan wie ze vertelt en getoetst aan de bronnen. Een fout, een bron om toe te voegen? Schrijf ons.
Alcoholmisbruik is gevaarlijk voor de gezondheid; met mate te gebruiken.