N2 · terroir / geografische aanduiding
Tsipouro — GA
- Ligging
- Griekenland39.74 / 22.29
- Bescherming
- Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese UnieDossier PGI-GR-02079 · in de Unie sinds 13 februari 2008
- Validatie
- Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Kleur: Druif, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
De druivendraf-eau-de-vie van Griekenland, gedistilleerd uit de draf, en soms de droesem, van wijndruiven die in het land zijn geoogst en tot wijn verwerkt. Op Kreta heet dezelfde brandewijn tsikoudia: puur of met anijs gearomatiseerd is ze kleurloos en van intense smaak.
Eén product, twee beschermde namen: “tsipouro” overal in Griekenland behalve op Kreta, “tsikoudia” op Kreta, en de ene of de andere op de Cycladen, maar nooit allebei in dezelfde distilleerderij. De anijs of venkel, wanneer die wordt toegevoegd, komt samen met de druivendraf in de distilleerketel of bij een tweede distillatie. Vier regionale namen zijn eveneens beschermd: tsipouro van Macedonië, van Thessalië, van Tyrnavos, en tsikoudia van Kreta.
Hoe het wordt gemaakt
De draf van witte en rosé wijnen, die nog wat zoete most bevat, gist in roestvrijstalen kuipen met geselecteerde gisten. Die van rode wijnen heeft al met het sap gegist. Ontdaan van de steeltjes wordt de draf gedistilleerd zodra de gisting is afgelopen. Volgens het technisch dossier van 2017 beperkt de Griekse wet de opbrengst tot 7,5 liter zuivere alcohol per 100 kilo draf.
De distillatie gebeurt vooral in discontinue koperen distilleerketels, die bij elke gang worden gevuld en geleegd, onder 86 % vol., soms gevolgd door een tweede distillatie. De eerste en de laatste fracties, de “voorloop” en de “naloop”, worden afgescheiden om alleen het “hart” te behouden. De brandewijn wordt met water verdund en mag tot 20 gram suiker per liter bevatten. Na minstens zes maanden in eikenhouten vaten van ten hoogste 1 000 liter mag hij “oud” heten.
Een verhaal
Het technisch dossier van de tsipouro plaatst het begin van de distillatie van druivendraf in Griekenland op de berg Athos. Het haalt een werk uit 1990 aan, volgens hetwelk de archieven van de kloostergemeenschap meer dan twintig decreten bewaren, die teruggaan tot 1590 en laten zien dat de autoriteiten zich bekommerden om de vrije werking van de distilleerketels en om de belastingvrijstelling van de brandewijnen.
Eeuwenlang blijft tsipouro een brandewijn van de wijnboer. Volgens hetzelfde dossier is de distillatie van druivendraf tot 1988 voor distilleerderijen verboden en voorbehouden aan wijnbouwers, die de draf van hun eigen oogst distilleren in distilleerketels van ten hoogste 130 liter, gedurende een korte periode per jaar. Een wet van 1988 opent haar voor professionele distillateurs: tsipouro verlaat de huiseconomie en wordt een handelsproduct.
In het glas
Kleurloos en helder heeft tsipouro een intense smaak, getekend door de druivendraf, die anijs soms aanvult. Traditioneel wordt hij geschonken bij mezze met krachtige of kruidige smaken. In de wijnstreken geeft het distillatieseizoen, van oktober tot december, elk jaar aanleiding tot tsipouro-feesten.
Hoe we het weten
Een geografische aanduiding of een oorsprongsbenaming waarborgt een herkomst en de naleving van een gecontroleerd productdossier. Ze zegt niets over de kwaliteit van een bepaalde fles, noch over het ambachtelijke karakter van de producent: ze is een garantie van herkomst en methode, geen beoordeling.
Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.
De distilleerderijen van dit gebied
De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Dossierreferentie
- PGI-GR-02079 eAmbrosia-register van de Europese Unie
- Bescherming in de Unie
- Sinds 13 februari 2008 Article 37 of Regulation 2019/787 — eAmbrosia-inventaris van 17 november 2026
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.