Naar de inhoud

Deze pagina is automatisch vertaald uit het Frans. Zij is niet nagelezen door een moedertaalspreker: de Franse versie is bindend. Lees de Franse versie

Verhalen van huizen · Smirnoff

Dankt de wodka Smirnoff zijn voortbestaan aan een ontlopen executie?

De naam wordt westers gespeld, maar komt uit Moskou. Pjotr Smirnov, als lijfeigene geboren, had van zijn wodka een van de grote fortuinen van Rusland gemaakt; de revolutie nationaliseerde alles. Volgens het familieverhaal zou zijn zoon Vladimir het merk alleen hebben gered door op het nippertje aan het vuurpeloton te ontsnappen. De archieven volgen daarentegen een balling van Constantinopel naar Lwów en vervolgens naar Frankrijk, tot de verkoop van zijn naam.

Oprichting : Moskou (Rusland), jaren 1860 (1864 volgens het huis) · 4 minuten lezen

Het verhaal

Smirnoff is een merk van de ballingschap: zijn naam heeft de nationalisatie overleefd dankzij een geëmigreerde zoon die hem aan Amerika overdroeg, maar de executie die hij zou zijn ontlopen, is alleen bekend uit de familietraditie.

Pjotr Arsenjevitsj Smirnov wordt in 1831 geboren in een dorp in de provincie Jaroslavl, in een gezin van lijfeigenen. Als jongeman voegt hij zich in Moskou bij een oom die zijn vrijheid had gekocht door wodka te maken. Alcohol is dan een staatsinkomen, verpacht aan grote pachters; in 1863 wordt de pacht afgeschaft en vervangen door een accijns. De markt gaat open voor particulieren. In de jaren 1860 — in 1864 volgens het huis — opent Smirnov zijn eigen zaak in het centrum van Moskou.

Hij gedijt. Zijn wodka's winnen medailles op tentoonstellingen, en in 1886 verkrijgt hij de titel van leverancier van het keizerlijk hof, die de tsaar hem eerst had geweigerd. Hij behoort weldra tot de rijkste mannen van Rusland. Maar de staat wil de alcohol terugnemen. In 1894 vaardigt minister van Financiën Sergej Witte een staatsmonopolie op wodka uit, dat het Europese Rusland provincie na provincie bereikt tot 1902 en de staat de enige koper van de alcohol maakt en de enige verkoper van de gewone wodka, van 40 graden. Pjotr sterft in 1898. Wanneer het monopolie rond de eeuwwisseling Moskou bereikt, storten de winsten van zijn zonen in.

Reclamepagina in het Russisch: drie keizerlijke tweekoppige adelaars, lijsten van gouden medailles die op tentoonstellingen zijn behaald, de ovale gravure van een hoekgebouw, en de naam van Pjotr Arsenjevitsj Smirnov, leverancier van het keizerlijke hof, met de cijfers van zijn productie.
In 1893 presenteert Pjotr Smirnov zich als leverancier van het hof, medailles ter ondersteuning: zeventien miljoen roebel productie per jaar, veertienhonderd arbeiders. Een jaar later vestigt de staat zijn monopolie op wodka. Реклама виноторговли П. А. Смирнова, Anonyme, 1893. Wikimedia Commons, d'après l'annuaire de Saint-Pétersbourg pour 1893 — publiek domein.

De oorlog maakt het werk af. In 1914 verbiedt Nicolaas II de wodka voor de duur van het conflict; in 1918 heeft de bolsjewistische macht alle distilleerderijen genationaliseerd, en het huis P. A. Smirnov houdt op te bestaan. In 1924 verbiedt een Sovjetdecreet zelfs de merken van genationaliseerde ondernemingen te gebruiken, die als contrarevolutionair worden beschouwd. De derde zoon van Pjotr, Vladimir, geboren in 1875, heeft Rusland verlaten. Hij vestigt zich eerst in Constantinopel, waar hij een distilleerderij opent onder het uithangbord “leverancier van het Russische keizerlijke hof”.

Op 21 december 1923 komt Vladimir Smirnov met een minderjarige zoon aan in Lwów, dat toen Pools was. De politiearchieven bewaren zijn verblijfsaanvragen, die om de zes maanden werden toegekend, op voorwaarde van onberispelijk gedrag. Hij richt er een vennootschap op, “Pierre Smirnoff Fls”, die kantoren opent in Parijs en Praag: de naam wordt voortaan westers gespeld. Omstreeks 1928 vertrekt hij naar Frankrijk. Daar draagt hij in augustus 1933, een jaar voor zijn dood, voor 54 000 frank aan Rudolph Kunett, een Russische emigrant die in de Verenigde Staten woont, de recepten en het exclusieve recht over om de naam in Noord-Amerika te gebruiken.

Wat hij verkoopt, is een wodka: een gerectificeerde alcohol, gedistilleerd tot grote zuiverheid, daarna met water verdund en gefilterd. Al in Lwów beschrijven de documenten van de fabriek een gerectificeerde alcohol van hoge kwaliteit, filters en het water van een artesische put. Kunett produceert hem in de Verenigde Staten, maar de zaak is niet rendabel. Eind jaren 1930 verkoopt hij haar aan John G. Martin, van het bedrijf Heublein, dat de wodka presenteert als een alcohol die neutraal is van geur en smaak, een “witte whisky”. In Amerika, onder een verfranste naam, vindt de wodka van een als lijfeigene geboren Moskoviet zijn toekomst.

De legende tegenover de bronnen

De legende

Zoals de familietraditie, overgenomen door de pers en door de biografe Linda Himelstein ze vertelt

In 1919, midden in de burgeroorlog, valt Vladimir Smirnov in handen van de bolsjewieken. Zoon van de wodkakoning, erfgenaam van een fortuin, wordt hij opgesloten, mishandeld en ter dood veroordeeld om gefusilleerd te worden. Hij wacht op zijn executie wanneer de Witten de stad innemen en hem bevrijden. Hij vlucht uit Rusland met het recept van zijn vader: zonder die ontsnapping zou de wodka Smirnov de revolutie niet hebben overleefd.

Wat de bronnen zeggen

De episode is aannemelijk: in 1919 laat de burgeroorlog hele steden van kamp wisselen. Maar er is geen enkel document over gepubliceerd. De versies die wij hebben gelezen, noemen noch de stad, noch de rechtbank, noch de exacte datum. Het verhaal heeft maar één mogelijke getuige, Vladimir zelf, en het bereikt ons via zijn familie; de presentatie van het boek van zijn biografe, Linda Himelstein, spreekt van een “bizarre” ontsnapping uit een gevangenis, in 1919, en het merk zegt er in zijn eigen geschiedenis niets over.

Het vervolg van de ballingschap is daarentegen gedocumenteerd. De aankomst in Lwów staat in de regionale archieven, in 2000 gepubliceerd door het Oekraïense weekblad Zerkalo Nedeli. De vennootschappen van Constantinopel, Polen en Frankrijk, en het contract van 1933 met Kunett, worden beschreven in een uitspraak van een Amerikaanse federale rechtbank uit 1996: de Russische nakomelingen van de familie betwistten daar de overdracht van de naam aan Heublein.

Andere data zijn zwevend. Het jaartal 1864 dat het huis voert, wordt opgeëist: volgens de bronnen begint de zaak van Pjotr Smirnov in 1860, in 1864 of in 1867, en Kommersant laat de familiefirma teruggaan tot 1818. En de overname door Heublein wordt door het Oxford Companion to Spirits and Cocktails in 1938 gedateerd, door Kommersant in 1939.

Dus, legende of geschiedenis?


Zekerheidsgraad : Traditie

Traditie: de ballingschap is aangetoond, de ontlopen executie berust alleen op het familieverhaal.

Smirnoff is wel degelijk een merk dat uit ballingschap is geboren: een door de revolutie onteigende erfgenaam heeft de naam van Constantinopel naar Lwów gebracht, daarna naar Frankrijk, en hem aan een andere emigrant overgedragen voor Amerika. De archieven volgen hem stap voor stap. De executie die hij in 1919 zou zijn ontlopen, is aannemelijk in het Rusland van de burgeroorlog, maar geen enkel document bevestigt ze: het is het verhaal van een overlevende, doorgegeven door de zijnen en de roman van het merk geworden.

Hoe we het weten

Elke datum in dit verhaal verwijst naar een van de bronnen hieronder. De zekerheidsgraad leest u af aan de lijn: doorgetrokken voor gestaafd, gestreept voor waarschijnlijk, gestippeld voor traditie, dubbel voor legende.

Mijlpalen


  1. 1831 Geboorte van Pjotr Smirnov, lijfeigene uit de provincie Jaroslavl Waarschijnlijk · source 2

  2. 1864 Begin van de zaak in Moskou, volgens het huis Traditie · source 11

  3. 1886 Pjotr Smirnov leverancier van het keizerlijk hof Waarschijnlijk · source 5

  4. 1894 Staatsmonopolie op wodka, tot 1902 uitgebreid over het Europese Rusland Gestaafd · source 3

  5. 1918 De distilleerderijen worden genationaliseerd; het huis Smirnov houdt op te bestaan Gestaafd · source 7

  6. 1919 Vladimir ter dood veroordeeld en bevrijd, volgens het familieverhaal Traditie · source 1

  7. 21 december 1923 Vladimir Smirnov komt aan in Lwów Gestaafd · source 6

  8. 1933 Overdracht van de naam en de recepten aan Rudolph Kunett voor Noord-Amerika Gestaafd · source 7

  9. 1938 Heublein neemt de zaak van Kunett over Waarschijnlijk · source 8

Gestaafd
vastgesteld door documenten uit de tijd van de feiten.

Waarschijnlijk
aannemelijk en in overeenstemming met de bronnen, zonder rechtstreeks bewijs.

Traditie
doorgegeven door het huis of het plaatselijke geheugen, zonder document dat het bevestigt of weerlegt.

Legende
tegengesproken door de bronnen, of achteraf verzonnen.

Wat onzeker blijft

  • De arrestatie en doodsveroordeling van Vladimir in 1919: geen plaats, geen datum, geen document; het boek van Linda Himelstein kon alleen via zijn presentatie en recensies worden geraadpleegd, en wij weten niet op welke getuigenissen zij het verhaal baseert.
  • De datum van het begin van de zaak van Pjotr Smirnov: 1860, 1864 of 1867 volgens de bronnen; Kommersant dateert de familiefirma waar hij begint in 1818.
  • Het jaar waarin het monopolie Moskou bereikt (1901 volgens de recensie van de Moscow Times) en het precieze effect ervan op de onderneming.
  • De plaats en de datum van de eerste spelling “Smirnoff”: Constantinopel, Lwów of Parijs.
  • De datum van de overname door Heublein: 1938 volgens het Oxford Companion, 1939 volgens Kommersant; de volledige overdracht van de wereldwijde rechten vindt pas in de jaren 1950 plaats.
  • Het werk van David Christian over de alcoholpacht, geraadpleegd via het artikel van Patricia Herlihy dat erop steunt.

Bronnen

  1. Linda Himelstein, The King of Vodka: The Story of Pyotr Smirnov and the Upheaval of an Empire , HarperCollins , 2009.
  2. The Moscow Times, How Pyotr Smirnov Became the King of Vodka (recension de L. Himelstein) , 2009.
  3. Patricia Herlihy, « Alcohol Monopoly », in Encyclopedia of Russian History , Macmillan Reference USA , 2004.
  4. David Christian, « Living Water » : Vodka and Russian Society on the Eve of Emancipation , Clarendon Press , 1990.
  5. Sergueï Mouraviev et Fiodor Pogodine, Бориса — на царство , Kommersant Vlast, n° 2 , 1996.
  6. Lioudmila Nossareva et Myron Pavlioust, Львовская «Смирновка» розлива 24-го , Zerkalo Nedeli , 2000.
  7. Tribunal fédéral du district du Delaware, Joint Stock Society v. Heublein, Inc., 936 F. Supp. 177 , 1996.
  8. Jason Horn, « Smirnoff », in The Oxford Companion to Spirits and Cocktails , Oxford University Press , 2021.
  9. International Directory of Company Histories, Heublein, Inc. .
  10. Publishers Weekly, Recension de L. Himelstein, The King of Vodka , 2009.
  11. Diageo, Smirnoff, About us , 2026.