Verhalen van huizen · Angostura
Is het te grote etiket van Angostura een fout die niemand heeft rechtgezet?
Een roodbruine vloeistof, zo geconcentreerd dat men haar bij de druppel telt, in een fles gehuld in een te groot papieren etiket dat boven de hals uitsteekt. Het merk verklaart dat etiket met een vergissing van twee broers, een verloren wedstrijd en een scherpzinnig jurylid. Niemand heeft ooit de wedstrijd, het jurylid of het jaar teruggevonden.
Het verhaal
De Angostura is ontstaan als het geneesmiddel van een militaire arts en heeft het geheim behouden; zijn te grote etiket is werkelijk, maar de verloren wedstrijd die het zou verklaren, is een legende zonder datum of getuige.
In 1820 gaat een jonge Duitse arts aan wal aan de oevers van de Orinoco, in Angostura, in Venezuela. Johann Gottlieb Benjamin Siegert, in 1796 in Silezië geboren, komt dienen als chirurgijn in het leger van Simón Bolívar, dat strijdt voor de onafhankelijkheid van de Spaanse koloniën. Angostura is de voorlopige hoofdstad van de opstandelingen. De soldaten sterven er aan koortsen en spijsverteringsstoornissen.
Siegert bereidt een aromatische bitter op basis van schors, wortels en specerijen die in alcohol zijn geweekt, en schrijft die voor als versterkend middel. De overlevering dateert de bereiding van 1824. Het middel wordt weldra verkocht aan de zeelieden die de rivier opvaren, en reist met hen mee. In 1846 neemt de stad Angostura de naam Ciudad Bolívar aan; het product behoudt de oude naam van de stad, die een merk wordt.
Na de dood van Siegert in 1870 verplaatsen zijn zonen het bedrijf in het midden van de jaren 1870 naar het Britse eiland Trinidad, stabieler. Ze verdedigen hun naam vanaf 1878 voor de Engelse rechtbanken. Het product heeft de apotheek verlaten: omstreeks 1900 toont een Parijse affiche van Jules-Alexandre Grün het achter een toog.
Een detail intrigeert: de naam komt niet overeen met het recept. Er bestaat een boom die angostura heet, waarvan de bast ook als koortswerend middel diende, maar die zit niet in de samenstelling. Het woord duidt een stad aan, geen ingrediënt. Het recept is slechts aan enkele personen bekend. Het geheim maakt sinds het begin deel uit van het product: een geneesmiddel van een militaire arts publiceerde zijn formule niet, en het huis heeft die terughoudendheid lang bewaard nadat het een wereldmerk was geworden.
Wat men van de inhoud weet, is met weinig woorden gezegd. De Angostura is een aromatische bitter: schors, wortels, specerijen en planten trekken in alcohol. Het huis noemt gentiaan onder zijn ingrediënten en houdt de rest voor zich. De roodbruine vloeistof heeft 44,7 % vol.; haar bitterheid is gemengd met warme specerijen. Zo geconcentreerd dat ze niet puur wordt gedronken, wordt ze in kleine hoeveelheden gebruikt, enkele druppels in een glas.
In 2009 en 2010 ontbreekt de Angostura in de bars van New York en elders. Het gerucht spreekt van een verloren recept of een onvindbare plant. Het huis legt uit dat het tekort voortkomt uit een probleem met flessen bij zijn leverancier. Zelfs een leveringstekort neemt in dit verhaal de vorm aan van een mysterie.
De legende tegenover de bronnen
De legende
Zoals het huis ze vertelt
De zonen van dokter Siegert bereiden een wedstrijd voor. De een bestelt de flessen, de ander de etiketten, zonder overleg: de etiketten komen te groot aan. Bij gebrek aan tijd presenteren ze hun flessen toch zo gekleed. Ze verliezen, maar een jurylid adviseert hen dat etiket te houden, zo bijzonder dat men het van verre herkent. Ze hebben het gehouden.
Wat de bronnen zeggen
Geen enkele versie van het verhaal noemt de wedstrijd, het jaar of het jurylid. De journalist Robert Simonson, die het merk onderzocht, zegt dat het bekendstaat om zijn stilzwijgen over zijn begin: het levert geen enkel archief ter ondersteuning van zijn verhalen, zoals de meeste oude huizen, die weinig van hun geschiedenis weten. Het etiket zelf spreekt het verhaal tegen: het geeft de medailles van het huis weer, waaronder, volgens verschillende auteurs, die van de Wereldtentoonstelling van Wenen in 1873. De Siegerts hebben dus wedstrijden gewonnen, en degene die ze zouden hebben verloren, is moeilijk te dateren.
Andere elementen van het verhaal zijn wankel: de datum van 1824, niet gedocumenteerd, terwijl andere auteurs 1820 of 1830 aanvoeren, en de aanwezigheid van Siegert bij Waterloo, nooit geverifieerd.
Zeker zijn: de dienst van Siegert in het leger van Bolívar, de naamsverandering van de stad in 1846, de vestiging van het huis op Trinidad, en de afwezigheid van angosturabast in het product.
Dus, legende of geschiedenis?
Wat denkt u, voordat u het antwoord leest?
Kies een graad: het is de vraag die de historicus zich bij elk verhaal stelt.
Zekerheidsgraad : Legende
Legende. De verloren wedstrijd heeft geen datum, geen plaats en geen jurylid.
Het te grote etiket is wel degelijk werkelijk, en het vormt nu de identiteit van de fles. Maar het verhaal van de verloren wedstrijd berust op geen enkel document, en het huis toont zelf medailles die het onwaarschijnlijk maken. Men weet niet waarom het etiket te groot is. Het verhaal heeft die stilte gevuld met een charmante vergissing en een welwillend jurylid.
Hoe we het weten
Elke datum in dit verhaal verwijst naar een van de bronnen hieronder. De zekerheidsgraad leest u af aan de lijn: doorgetrokken voor gestaafd, gestreept voor waarschijnlijk, gestippeld voor traditie, dubbel voor legende.
Mijlpalen
-
1820 Siegert arriveert in Angostura, in het leger van Bolívar -
1824 De “amargo aromático”, volgens de overlevering -
1846 Angostura neemt de naam Ciudad Bolívar aan -
1873 Medaille op de Wereldtentoonstelling van Wenen, op het etiket weergegeven -
1875 Vestiging in Port of Spain, Trinidad -
1878 Proces Siegert tegen Findlater, in Londen -
2010 Tekort toegeschreven aan een probleem met flessen
Gestaafd- vastgesteld door documenten uit de tijd van de feiten.
Waarschijnlijk- aannemelijk en in overeenstemming met de bronnen, zonder rechtstreeks bewijs.
Traditie- doorgegeven door het huis of het plaatselijke geheugen, zonder document dat het bevestigt of weerlegt.
Legende- tegengesproken door de bronnen, of achteraf verzonnen.
Wat onzeker blijft
- De datum waarop de bitter is gemaakt: 1820, 1824 of 1830 naargelang de auteurs.
- De exacte datum van de vestiging op Trinidad: 1875 of 1876.
- De aanwezigheid van Siegert bij Waterloo.
- De werkelijke oorsprong van het te grote etiket.
Bronnen
- Matt Pietrek, « Angostura bitters », in The Oxford Companion to Spirits and Cocktails , Oxford University Press , 2021.
- Caribbean Beat, J.G.B. Siegert: a taste for adventure , 2008.
- Bar-Vademecum, Angostura Bitters and Angostura Bark Bitters , 2017.
- Robert Simonson, The story behind Angostura bitters' label , Punch , 2017.
- Robert Simonson, The Bitter Truth , 2024.
- Australian Bartender, Angostura bitters shortage hits New York , 2010.