N2 · terroir / geografische aanduiding
Medronho do Algarve — GA
- Ligging
- Algarve, Portugal37.32 / -8.56
- Bescherming
- Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese UnieDossier PGI-PT-02045 · in de Unie sinds 12 juni 1989
- Validatie
- Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Kleur: Ander fruit, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
De aardbeibomenbrandewijn van de Algarve, in het zuiden van Portugal: de vruchten van de aardbeiboom, met de hand geplukt in de bergen van de Algarve en op hun noordhellingen, fermenteren ongeveer twee maanden voordat ze in een koperen distilleerketel worden gedistilleerd. Kleurloos bij het verlaten van de distilleerketel, krijgt hij een gouden tint wanneer hij op eikenhouten of kastanjehouten vaten is gerijpt.
De aardbeiboom is een bijzondere struik: Plinius de Oudere merkte al op dat zijn vrucht een jaar nodig heeft om te rijpen, dat hij bloeit terwijl de vruchten van het voorgaande jaar rijpen, en dat zijn Latijnse naam, “unedo”, zou voortkomen uit het feit dat men er maar één van eet. Medronho do Algarve wordt zowel door zijn chemie als door zijn smaak bepaald: zijn productdossier legt een twintigtal drempels vast, waaronder een methanolgehalte van 500 tot 900 gram per hectoliter zuivere alcohol, volgens de tekst lager dan dat van gewone aardbeibomenbrandewijnen. Hij heeft 42 tot 50 % vol.
Hoe het wordt gemaakt
De vruchten van de aardbeiboom rijpen vanaf september. Men plukt ze met de hand en laat de groene vruchten, de bladeren en de vruchtstelen achter, die kruidige aroma's geven, evenals de overrijpe vruchten, die het methanol doen stijgen. De hele, gezonde vruchten, zonder spoor van fermentatie, gaan met water in gesloten kuipen, gedoseerd naargelang het vochtgehalte en de Brix-graad van de vruchten; een ventiel laat het koolzuurgas ontsnappen zonder lucht binnen te laten. Bij ongeveer 18 °C fermenteert de massa ongeveer zestig dagen.
De distillatie volgt onmiddellijk, traditioneel vanaf eind januari, langzaam, in koperen distilleerketels die op constante temperatuur worden gehouden om de massa niet te laten aanbranden. Men verwerpt de voorloop, te rijk aan koper en ethylacetaat, en de naloop, te zuur; de brandewijn komt altijd onder 86 % vol. uit de ketel. Om hem te laten rijpen, brengt men hem op eikenhouten of kastanjehouten vaten met lichte toast, nooit langer dan zes maanden op nieuw hout, om het fruit niet te maskeren. Alles gebeurt in het gebied, van de pluk tot de rijping.
Een verhaal
Het technisch dossier plaatst de aardbeiboom sinds de prehistorie in de bergen van de Algarve. Het stelt dat de distilleerketel er in de 9e en 10e eeuw door de Arabieren zou zijn gebracht en dat de ambachtelijke distilleerketel van vandaag de kenmerken van de hunne behoudt: het is een hypothese, die het dossier op geen enkel document baseert. Het benadrukt een vaardigheid die van generatie op generatie wordt doorgegeven, van de pluk tot het bedienen van de distilleerketel, in distilleerderijen vlak bij de aardbeibomen.
De naam “Medronho do Algarve” is sinds 1989 in de Unie beschermd. In 2000 definieert een Portugees wetsdecreet de “aguardente de medronho” als de brandewijn die uitsluitend wordt verkregen door fermentatie en distillatie van de vrucht van de aardbeiboom. Het beschouwt hem als een “typisch Portugese” drank en ziet in de teelt van de aardbeiboom een middel tegen de woestijnvorming van de serra's. Dezelfde tekst staat toe hem onder de enkele naam “medronho” te verkopen. Het technisch dossier van de aanduiding is gedragen door een vereniging van producenten en telers van aardbeibomen van de Barlavento, het westen van de Algarve, gevestigd in Monchique.
In het glas
Helder en glanzend, kleurloos wanneer hij jong is, strogeel tot goudkleurig na een verblijf op vat, heeft Medronho do Algarve volgens zijn productdossier een fruitige neus van aardbeiboomvruchten, minder kruidig dan die van andere aardbeibomenbrandewijnen; gerijpt vermengen zich daar tonen van hout en vanille mee. In de mond blijft de smaak van de vrucht aanhouden, soepel en delicaat.
Hoe we het weten
Een geografische aanduiding of een oorsprongsbenaming waarborgt een herkomst en de naleving van een gecontroleerd productdossier. Ze zegt niets over de kwaliteit van een bepaalde fles, noch over het ambachtelijke karakter van de producent: ze is een garantie van herkomst en methode, geen beoordeling.
Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.
De distilleerderijen van dit gebied
De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Dossierreferentie
- PGI-PT-02045 eAmbrosia-register van de Europese Unie
- Bescherming in de Unie
- Sinds 12 juni 1989 Article 37 of Regulation 2019/787 — eAmbrosia-inventaris van 17 november 2026
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.