Naar de inhoud

Deze pagina is automatisch vertaald uit het Frans. Zij is niet nagelezen door een moedertaalspreker: de Franse versie is bindend. Lees de Franse versie

N1 · categorie

Cognac


Familie
Enkelvoudige gedistilleerde drank
Grondstoffen
Druif
Plaats van oorsprong
Charente, Frankrijk
Situatiekaart: de indicatieve positie van Cognac, zonder contour. Schaal: 50 km. De omgeving. Er staan nog 10 Atlas-items op.

Kleur: Druif, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.

DruifAnder fruitPlantenAppel en peerGranen Indicatieve markering — een punt, en niets meer Indicatieve positie — er is geen contour geladen

Een brandewijn van witte wijn, tweemaal gedistilleerd in de Charentaise distilleerketel en daarna gerijpt op eikenhouten vaten, jaren, soms decennia lang. Hij ontstaat rond de stad Cognac, uit een lichte en zeer zure wijn, die weinig geschikt is om als zodanig te worden gedronken.

Om te onthouden

Zes crus, van de Grande Champagne tot de Bois ordinaires, verdelen het wijngebied naar de aard van de bodem. Volgens de Charentaise traditie geldt: hoe zuiverder het krijt, hoe fijner de brandewijn en hoe trager hij rijpt.

Hoe het wordt gemaakt

De wijn komt vooral van de ugni blanc, een druivenras dat weinig alcohol en veel zuur geeft. Hij wordt gedistilleerd, vaak met zijn droesem, in een koperen distilleerketel boven open vuur. Een eerste stookgang levert de “brouillis” op, rond 30 % vol.; een tweede, de “bonne chauffe”, scheidt daarvan het hart, de brandewijn van ongeveer 70 % vol., af van de voorloop, de “secondes” en de naloop, die opnieuw worden gedistilleerd met de volgende ladingen.

De distillatie moet voltooid zijn op 31 maart na de oogst. De brandewijn, kleurloos wanneer hij uit de ketel komt, rijpt daarna ten minste twee jaar op eikenhouten vaten. De keldermeester voegt brandewijnen van verschillende leeftijden en crus samen en brengt ze geleidelijk terug tot de bottelsterkte, ten minste 40 % vol.

Een verhaal

In de 17e eeuw lieten de Hollandse kooplieden die de wijn uit de Charentes kwamen halen hem distilleren, zodat hij de reis beter doorstond: dat was de brandewijn, de “gebrande wijn”, waarvan het Engels brandy maakte. Men merkte dat de brandewijn erbij won als hij op vat bleef liggen.

Aan het eind van de 19e eeuw vernietigde de phylloxera het grootste deel van het wijngebied. Het werd opnieuw aangeplant op Amerikaanse onderstammen, en de ugni blanc, die geënt beter bestand bleek, verdrong halverwege de 20e eeuw de folle blanche en de colombard. Hij beslaat vandaag vrijwel het hele wijngebied.

In het glas

Jong is cognac levendig, getekend door vers fruit en wijnbloesem. Met de jaren op vat krijgt hij een amberkleur en tonen van gedroogde vruchten, vanille en specerijen. Zeer oude cognacs ontwikkelen wat keldermeesters de “rancio” noemen, een toon van noot en bosgrond.

De vermeldingen VS, VSOP en XO geven de leeftijd aan van de jongste brandewijn in de blend: ten minste twee, vier en tien jaar.

De kleur, en wat die aan het handwerk dankt

Amber van het vat, bij te sturen — rijping op hout, karamel toegestaan om de kleur gelijk te trekken. Bekijk de zes manieren om kleur te geven

Kleurenaffiche: onder het woord “Alambics” (alambieken) in grote letters een rij koperen toestellen van alle groottes, ketels, kolommen en alambieken op wielen, met twee arbeiders; onderaan de naam van de constructeur Deroy fils aîné, in Parijs.
De catalogus van een Parijse constructeur in één beeld: alambieken voor dubbele distillatie, kolommen, verplaatsbare toestellen. In 1890 is de alambiek een industrieel product dat men uit een catalogus kiest. Alambics pour cognacs, eaux-de-vie de vins, cidres, lies, marcs, fruits… Deroy fils aîné, constructeur, Affiche non signée, 1890. Bron gallica.bnf.fr / BnF, ark:/12148/btv1b9005152x — publiek domein.
Potloodtekening op blauw papier, voorzien van een raster: de stad Cognac in terrassen op haar heuvel, een klokkentoren op de top, de rivier en wijngaarden op de voorgrond.
Cognac gezien vanaf de weg naar Saintes, getekend door Hubert Clerget in de 19de eeuw en van een raster voorzien om gegraveerd te worden. De stad van de handel, aan de Charente. Vue de Cognac prise de la route de Saintes, Hubert Clerget (dessinateur), XIXe siècle. Bron gallica.bnf.fr / BnF, ark:/12148/btv1b7741948x — publiek domein.
Kleurenaffiche op gele achtergrond: een fles en haar etiket in het midden, omlijst door teksten in het Frans, het Chinees en het Vietnamees; bovenaan “Jules Robin & Cº, Cognac” en “Exigez toujours cette étiquette” (eis altijd dit etiket).
Een affiche uit 1913, opgesteld in het Frans, het Chinees en het Vietnamees: ze toont niets anders dan een etiket, en vraagt na te gaan of het er wel op zit. Het etiket is een garantie die men leert lezen. Jules Robin & Cº Cognac… Exigez toujours cette étiquette, Affiche non signée, 1913. Bron gallica.bnf.fr / BnF, ark:/12148/btv1b53205534d — publiek domein.

Terroirs en geografische aanduidingen

De erkende productiegebieden die in de Atlas aan deze categorie gekoppeld zijn.

Bronnen en validatie

Bronnen van het corpus
Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
Corpus bijgewerkt op
1 augustus 2026
Validatie
Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.

Een fout melden of aanvullen Terug naar de Atlas