N1 · categorie
Cognac
- Familie
- Enkelvoudige gedistilleerde drank
- Grondstoffen
- Druif
- Plaats van oorsprong
- Charente, Frankrijk
Kleur: Druif, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
Een brandewijn van witte wijn, tweemaal gedistilleerd in de Charentaise distilleerketel en daarna gerijpt op eikenhouten vaten, jaren, soms decennia lang. Hij ontstaat rond de stad Cognac, uit een lichte en zeer zure wijn, die weinig geschikt is om als zodanig te worden gedronken.
Zes crus, van de Grande Champagne tot de Bois ordinaires, verdelen het wijngebied naar de aard van de bodem. Volgens de Charentaise traditie geldt: hoe zuiverder het krijt, hoe fijner de brandewijn en hoe trager hij rijpt.
Hoe het wordt gemaakt
De wijn komt vooral van de ugni blanc, een druivenras dat weinig alcohol en veel zuur geeft. Hij wordt gedistilleerd, vaak met zijn droesem, in een koperen distilleerketel boven open vuur. Een eerste stookgang levert de “brouillis” op, rond 30 % vol.; een tweede, de “bonne chauffe”, scheidt daarvan het hart, de brandewijn van ongeveer 70 % vol., af van de voorloop, de “secondes” en de naloop, die opnieuw worden gedistilleerd met de volgende ladingen.
De distillatie moet voltooid zijn op 31 maart na de oogst. De brandewijn, kleurloos wanneer hij uit de ketel komt, rijpt daarna ten minste twee jaar op eikenhouten vaten. De keldermeester voegt brandewijnen van verschillende leeftijden en crus samen en brengt ze geleidelijk terug tot de bottelsterkte, ten minste 40 % vol.
Een verhaal
In de 17e eeuw lieten de Hollandse kooplieden die de wijn uit de Charentes kwamen halen hem distilleren, zodat hij de reis beter doorstond: dat was de brandewijn, de “gebrande wijn”, waarvan het Engels brandy maakte. Men merkte dat de brandewijn erbij won als hij op vat bleef liggen.
Aan het eind van de 19e eeuw vernietigde de phylloxera het grootste deel van het wijngebied. Het werd opnieuw aangeplant op Amerikaanse onderstammen, en de ugni blanc, die geënt beter bestand bleek, verdrong halverwege de 20e eeuw de folle blanche en de colombard. Hij beslaat vandaag vrijwel het hele wijngebied.
In het glas
Jong is cognac levendig, getekend door vers fruit en wijnbloesem. Met de jaren op vat krijgt hij een amberkleur en tonen van gedroogde vruchten, vanille en specerijen. Zeer oude cognacs ontwikkelen wat keldermeesters de “rancio” noemen, een toon van noot en bosgrond.
De vermeldingen VS, VSOP en XO geven de leeftijd aan van de jongste brandewijn in de blend: ten minste twee, vier en tien jaar.
Amber van het vat, bij te sturen — rijping op hout, karamel toegestaan om de kleur gelijk te trekken. Bekijk de zes manieren om kleur te geven
Terroirs en geografische aanduidingen
De erkende productiegebieden die in de Atlas aan deze categorie gekoppeld zijn.
- Eau-de-vie de Cognac Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese Unie · Frankrijk
- Cognac Bois ordinaires ou Bois à terroirs Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Cognac Bons Bois Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Cognac Borderies Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Cognac Fine Champagne Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Cognac Fins Bois Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Cognac Grande Champagne ou Grande Fine Champagne Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Cognac Petite Champagne ou Petite Fine Champagne Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.