N1 · categorie
Armagnac
- Familie
- Enkelvoudige gedistilleerde drank
- Grondstoffen
- Druif
- Plaats van oorsprong
- Gascogne, Frankrijk
Kleur: Druif, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
Een brandewijn van witte wijn uit Gascogne, meestal in één doorgang gedistilleerd in de Armagnac-distilleerketel, een koperen kolom op een ketel boven open vuur, en daarna gerijpt op eikenhouten vaten. Hij ontstaat tussen de Gers, de Landes en de Lot-et-Garonne, uit een alcoholarme en zure wijn, die uiterlijk op 31 maart na de oogst wordt gedistilleerd.
De Armagnac-distilleerketel distilleert continu en laat de brandewijn uitlopen op een sterkte die vaak lager ligt dan bij cognac: hij behoudt meer van de aroma's van de wijn. Een deel van de armagnacs draagt een jaartal, het oogstjaar, volgens een oud en in de streek gangbaar gebruik.
Hoe het wordt gemaakt
De wijn komt vooral van ugni blanc, baco, colombard en folle blanche, uit tien toegelaten druivenrassen. Hij wordt zonder zwavel gevinifieerd en met zijn fijne droesem gedistilleerd, uiterlijk op 31 maart na de oogst. In de Armagnac-distilleerketel daalt de wijn van schotel tot schotel af in een kolom, tegen de stroom in van de dampen die uit de ketel opstijgen en zich daarbij met alcohol en aroma's beladen. De brandewijn loopt uit tussen 52 en 72,4 % vol. Dubbele distillatie in een pot still, zoals bij cognac, is eveneens toegestaan. Veel wijnboeren doen nog een beroep op rondtrekkende distillateurs, wier distilleerketel 's winters van boerderij naar boerderij trekt.
De brandewijn rijpt ten minste een jaar op eikenhouten vaten, in kelders die worden gelucht naargelang het weer buiten. De keldermeester blendt hem of houdt hem apart als jaargang, en brengt hem dan geleidelijk op bottelsterkte. Sinds 2005 is “Blanche Armagnac” een brandewijn die geen hout ziet: hij rust ten minste drie maanden in een inerte kuip en blijft kleurloos.
Een verhaal
De sector laat zijn geschiedenis graag in 1310 beginnen: een medisch traktaat toegeschreven aan Vital du Four, franciscaans theoloog en later kardinaal, die volgens de traditie prior van Eauze was, zou er de “veertig deugden” van de “aygue ardente” in prijzen. Zowel de toeschrijving als het verband met de brandewijn uit Gascogne blijven onder historici omstreden. De handel neemt in de 17e en 18e eeuw een grote vlucht met de Hollandse kooplieden, en geleidelijk ontdekt men wat het verblijf op vat de brandewijn brengt.
In 1814 deponeert een zekere Tuilière in Auch het octrooi op een continu werkende distilleerketel; verbeterd door de ambachtslieden uit de streek, wordt die de Armagnac-distilleerketel. Na de phylloxera verkrijgt de ampelograaf François Baco uit de Landes in 1898 een hybride druivenras dat bestand is tegen ziekten, de baco blanc, die een van de belangrijkste druivenrassen van armagnac is geworden. Een decreet van 25 mei 1909 bakent het productiegebied en zijn drie deelgebieden af; de gecontroleerde oorsprongsbenaming volgt in 1936.
In het glas
Jong is armagnac warm, met vers fruit, bloesem en hout. Met de jaren gaat zijn kleur van bleekgeel naar amber en daarna naar mahonie, en komen pruim, gekonfijt fruit, specerijen en rancio, die toon van noot en bosgrond van zeer oude brandewijnen.
De vermeldingen VS, VSOP en XO geven de leeftijd aan van de jongste brandewijn in de blend: ten minste een, vier en tien jaar (eveneens tien jaar voor de vermelding “hors d'âge”). Een armagnac met jaartal bevat uitsluitend brandewijnen van eenzelfde oogst.
Amber van het vat, bij te sturen — rijping op hout, karamel toegestaan om de kleur gelijk te trekken. Bekijk de zes manieren om kleur te geven
Terroirs en geografische aanduidingen
De erkende productiegebieden die in de Atlas aan deze categorie gekoppeld zijn.
- Armagnac Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese Unie · Frankrijk
- Armagnac Ténarèze Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Bas Armagnac Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
- Haut Armagnac Aanvullende geografische benaming · Frankrijk
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.