Naar de inhoud

Deze pagina is automatisch vertaald uit het Frans. Zij is niet nagelezen door een moedertaalspreker: de Franse versie is bindend. Lees de Franse versie

N1 · categorie

Jenever


Familie
Samengestelde gedistilleerde drank
Grondstoffen
Granen · Planten & botanicals
Plaats van oorsprong
Vlaanderen en de noordelijke vlakte

Een gedistilleerde drank gearomatiseerd met jeneverbessen, geheel of gedeeltelijk gemaakt van een graanbrandewijn, van rogge, gerst, tarwe, maïs of haver, ontstaan in de oude Nederlanden, van Holland tot Frans-Vlaanderen. Ronder en met meer graankarakter dan gin, waarvan hij de voorloper is, behoudt hij de smaak van het graan.

Om te onthouden

Het is een gedeeld erfgoed: van de drie geografische aanduidingen die in Frankrijk aanwezig zijn, overschrijden er twee de grenzen, naar België, Nederland en, voor een ervan, Duitsland.

Hoe het wordt gemaakt

Men maischt granen, waarvan een deel gemout, laat ze gisten en distilleert daarna het beslag. Zo verkrijgt men een weinig gerectificeerd graandistillaat dat de smaak van de granen behoudt: de “moutwijn”. De jeneverbessen worden toegevoegd tijdens een distillatie, of te trekken gezet.

In België en Nederland mengen veel jenevers deze moutwijn met een neutrale alcohol. De vermeldingen “oude” en “jonge” zeggen niets over de leeftijd maar wel over het recept: een “oude” jenever bevat ten minste 15 % moutwijn, een “jonge” minder dan 15 %, vandaar een lichtere smaak.

Een verhaal

In 1552 geeft een in Antwerpen gedrukt distilleerboek, dat van Philippus Hermanni, een recept voor brandewijn met jeneverbes. In 1601 verbieden de aartshertogen Albrecht en Isabella, vorsten van de Spaanse Nederlanden, volgens het productdossier van de “Genièvre Flandre Artois”, hem te produceren uit graan, vruchten en groenten; clandestiene distillatie en smokkel met de Verenigde Provinciën nemen het over.

Vanaf de 17e eeuw wordt Schiedam, bij Rotterdam, geleidelijk de stad van de Hollandse jenever. Het is deze jenever, in Engeland nagevolgd, die de gin zal voortbrengen.

In het glas

Ongerijpt is jenever helder en ruikt hij naar vers graan en jeneverbes. Gerijpt op vat krijgt hij een stro- of amberkleur en tonen van geroosterd brood en hout.

In Nederland en België wordt hij geschonken in een klein tulpglas dat tot de rand wordt gevuld. In Nederland combineert het “kopstootje” een glas jenever met een bier; omdat het glas tot de rand vol is, wordt de eerste slok vaak voorovergebogen boven de bar genomen, zonder het glas op te tillen.

Ingekleurde gravure: een gracht omzoomd door bomen en huizen met trapgevels, boten aan de kade, een klokkentoren op de achtergrond; titel in het Frans en het Nederlands bovenaan het blad.
Schiedam, bij Rotterdam, rond 1750: de stad waar de distillatie van Hollandse jenever zich concentreert. Een kijkdoosprent, gemaakt om in een kijkdoos met lens te worden bekeken — het soort beeld dat het stedelijke publiek kocht. Vuë du Port court vers le Pont de la Bourse à Schiedam, Vue d'optique, éditeur non identifié, 1750. Bron gallica.bnf.fr / BnF, ark:/12148/btv1b69493869 — publiek domein.

Terroirs en geografische aanduidingen

De erkende productiegebieden die in de Atlas aan deze categorie gekoppeld zijn.

  • Genièvre Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese Unie · België, Nederland, Frankrijk en Duitsland
  • Genièvre Flandre Artois Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese Unie · Frankrijk
  • Genièvre de grains Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese Unie · Frankrijk, België en Nederland
  • Spišská borovička Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese Unie · Slowakije

Bronnen en validatie

Bronnen van het corpus
Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
Corpus bijgewerkt op
1 augustus 2026
Validatie
Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.

Een fout melden of aanvullen Terug naar de Atlas