Naar de inhoud

Deze pagina is automatisch vertaald uit het Frans. Zij is niet nagelezen door een moedertaalspreker: de Franse versie is bindend. Lees de Franse versie

N2 · terroir / geografische aanduiding

Kuma Shochu — GA


Ligging
Kumamoto, Japan32.21 / 130.76
Bescherming
Nationale oorsprongsbenaming, buiten het register van de Unie
Validatie
Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Situatiekaart: de indicatieve positie van Kuma Shochu, zonder contour. Schaal: 250 km. De omgeving. Er staan nog 2 Atlas-items op.

Kleur: Rijst, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.

RijstGranen Indicatieve markering — een punt, en niets meer Indicatieve positie — er is geen contour geladen

Een rijst-shōchū uit het Kuma-bekken, ingesloten in de bergen van het centrum van Kyūshū, in een distilleerketel gedistilleerd van Japanse rijst en rijst-kōji. Onder de naam “Kuma” vinden fermentatie, distillatie, opslag en botteling plaats in het district Kuma of in Hitoyoshi, met ter plaatse opgepompt water.

Wat het onderscheidt

Alleen rijst, voor het graan zoals voor de kōji, en rijst die in Japan is geoogst: dat is de regel van Kuma, terwijl Iki rijst met gerst verbindt en Satsuma zoete aardappel distilleert. Het productdossier verklaart deze trouw door de isolatie: in dit gesloten bekken was rijst overvloedig en werd ze niet van buitenaf weggehaald, zodat de distillateurs eraan konden vasthouden terwijl andere streken, bij gebrek aan rijst, van grondstof veranderden.

Hoe het wordt gemaakt

De most verbindt rijst, rijst-kōji en water. Sinds de jaren 1910 gaat men volgens de vereniging van distillateurs in twee stappen te werk: een eerste most van kōji en water, waaraan vervolgens de gekookte rijst wordt toegevoegd. Het productdossier staat ook een most toe die uitsluitend van kōji is gemaakt, op voorwaarde dat aan de eerste most nieuwe kōji en water worden toegevoegd. Volgens de teksten van het Japanse toerismebureau duren de twee fermentaties samen ongeveer drie weken en geven ze een most van ongeveer 18 % vol., die één enkele distillatie boven 40 % vol. brengt.

De distillatie gebeurt in een distilleerketel, nooit in een kolom. Vroeger was de distilleerketel een houten kuip in de vorm van een ton, op vuur verwarmd, bij normale druk. Sinds het begin van de jaren 1970 wordt ook onder vacuüm gedistilleerd: het productdossier stelt de shōchū van normale druk, met de geur van geroosterde rijst, tegenover die welke onder vacuüm is gedistilleerd, fruitiger. Het distillaat rust gewoonlijk zes maanden; enkele distilleerderijen laten het op vat rijpen, soms op sherryvaten.

Alles gebeurt in het district Kuma of in de stad Hitoyoshi, met het zoete water van het Kuma-stroomgebied. De koude winters van het bekken, zijn grote temperatuurverschillen en zijn mist maken het volgens het productdossier mogelijk bij vrij lage temperatuur te fermenteren.

Een verhaal

De vereniging van distillateurs claimt vijf eeuwen rijst-shōchū, sinds de Muromachi-periode. Ze brengt een hypothese naar voren, zonder die als zeker te presenteren: de Sagara, heren van de plaats, dreven handel met Zuidoost-Azië en het vasteland, en de techniek zou via die uitwisselingen zijn aangekomen. Haar chronologie noemt het verslag van een Portugese koopman aan Franciscus Xaverius, in 1546, die in Japan een rijstdrank meldt die “orraqua” heet. Ze beweert ook, zonder document aan te halen, een duistere bladzijde: tijdens de invasies van Korea onder leiding van Toyotomi Hideyoshi, van 1592 tot 1598, brengen de Sagara, die het leger volgden, Koreaanse ambachtslieden die konden distilleren als gevangenen mee terug.

Volgens dezelfde chronologie vereist distilleren om te verkopen vanaf 1657 een vergunning: twintig distilleerderijen aan de voet van het kasteel van Hitoyoshi hebben als enige recht op rijst, en de boeren distilleren voor zichzelf gerst en andere granen. De vergunning verdwijnt in 1871, en een zestigtal distilleerderijen vestigt zich; huishoudelijke distillatie wordt in 1898 verboden. Rond 1902 wordt shōchū onder distilleerderijmerken verkocht, en rond 1913 gaat men van bruine naar witte rijst over. Van 1945 tot 1950 verbiedt de rijstschaarste officieel om er te distilleren, en maakt men shōchū van zoete aardappel en gerst. In 1995 wordt “Kuma” een geografische aanduiding; in 2022 werken er zevenentwintig distilleerderijen.

In het glas

Volgens zijn productdossier heeft hij de ronde zachtheid van rijst en een frisse smaak, geroosterd als hij bij normale druk is gedistilleerd, fruitig als hij onder vacuüm is gedistilleerd. De vereniging van distillateurs beschrijft een voor de streek eigen manier van serveren: vroeger verwarmde men de shōchū, op 30 of 33 % vol., tot 40 à 45 °C, in de “gara”, een porseleinen kan op een driepoot, en schonk men hem in de “choku”, een klein kommetje. De eerste druppel kwam toe aan de goden van de plaats.

Hoe we het weten
Waarom deze vermelding geen geografische aanduiding is

Niet alle bekende benamingen zijn geografische aanduidingen. Sommige worden beschermd door een overeenkomst tussen staten, andere door een nationale oorsprongsbenaming die het Europese register niet overneemt, en nog andere beschrijven alleen een productiemethode zonder band met een plaats. Het verschil is niet cosmetisch: alleen de geografische aanduiding bakent een gebied af, legt een productdossier op en is aan controle onderworpen. De Atlas behoudt deze vermeldingen, omdat een museum bourbon of mezcal niet kan negeren, maar zegt wat ze zijn.

Over de getoonde positie

Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.

De distilleerderijen van dit gebied

De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.

Bronnen en validatie

Bronnen van het corpus
Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
Corpus bijgewerkt op
1 augustus 2026
Validatie
Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.

Een fout melden of aanvullen Terug naar de Atlas