N2 · terroir / geografische aanduiding
Norsk Akevitt — GA
- Ligging
- Noorwegen61.50 / 9.50
- Bescherming
- Geografische aanduiding geregistreerd in de Europese UnieDossier PGI-NO-02239 · in de Unie sinds 25 november 2016
- Validatie
- Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Kleur: Planten, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
De aquavit van Noorwegen, gedistilleerd uit een alcohol van Noorse aardappelen, gearomatiseerd met karwij of dille en daarna op houten vaten gerijpt. Zijn kleur gaat van bijna kleurloos tot donker amber.
Het is de enige beschermde aquavit die moet rijpen: minstens zes maanden in vaten van minder dan 1 000 liter, twaalf maanden in de grootste. En hij vertrekt van de aardappel, voor minstens 95 % in Noorwegen geteeld, terwijl de meeste andere aquavits van graan vertrekken.
Hoe het wordt gemaakt
De aardappelen worden gekookt en met water gemengd. Enzymen, die van gerstemout of andere, zetten hun zetmeel om in suikers, die de gisten in alcohol omzetten. De most wordt in een kolom gedistilleerd tot een alcohol van minstens 96 % vol. Deze alcohol wordt opnieuw gedistilleerd met de zaden van karwij of dille, en andere specerijen, in koperen pot stills. Men houdt eerder dan elders op met het opvangen van het “hart”, het deel van het distillaat dat men bewaart, voor een frisser specerijendistillaat.
Dit distillaat rijpt vervolgens op vat, vaak eikenhouten vaten die sherry, madeira of port hebben bevat, soms nieuwe vaten. Het hout geeft hem zijn kleur en tonen van vanille, kruidnagel of kokosnoot. De vaten worden ten slotte geassembleerd; een beetje suiker is toegestaan, en karamel om de kleur te egaliseren.
Een verhaal
De eerste Noorse aquavits worden van graan gemaakt. Volgens het productdossier vermeldt een brief uit 1791 aan de koning van Denemarken en Noorwegen, die toen de distillatie controleerde, al de aardappel, en vanaf de jaren 1830 wordt hij de voorkeursgrondstof van de distillateurs. De rijping op vat wordt verbonden met een verhaal van de familie Lysholm uit Trondheim: omstreeks 1805 zouden vijf vaten die naar Oost-Indië waren gestuurd onverkocht zijn teruggekomen, en de aquavit, verzacht door de reis. Het productdossier meldt dit verhaal zonder een document uit die tijd te citeren.
Van eind 1916 tot 1927 verbiedt Noorwegen de verkoop van gedistilleerde dranken. Volgens het productdossier behoudt de staat zich daarna de productie voor. Het monopolie duurt tot 2005, en gedurende 78 jaar blijven de recepten van vóór de drooglegging bijna ongewijzigd. Nieuwe producenten vestigen zich pas na het einde ervan.
In het glas
Amberkleurig ruikt hij naar karwij of dille, verzacht door het hout, met tonen van vanille, chocolade, koffie of rook. Omdat het vat zijn specerijen heeft afgerond, wordt hij traditioneel op kamertemperatuur geschonken, terwijl niet-gerijpte aquavits ijskoud worden geschonken.
Hoe we het weten
Een geografische aanduiding of een oorsprongsbenaming waarborgt een herkomst en de naleving van een gecontroleerd productdossier. Ze zegt niets over de kwaliteit van een bepaalde fles, noch over het ambachtelijke karakter van de producent: ze is een garantie van herkomst en methode, geen beoordeling.
Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.
De distilleerderijen van dit gebied
De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Dossierreferentie
- PGI-NO-02239 eAmbrosia-register van de Europese Unie
- Bescherming in de Unie
- Sinds 25 november 2016 Official Journal L 34, 06.02.2020 — eAmbrosia-inventaris van 17 november 2026
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.