N2 · terroir / geografische aanduiding
Cachaça de Paraty — Denominação de origem
- Ligging
- Paraty, Brazilië-23.22 / -44.71
- Bescherming
- Nationale oorsprongsbenaming, buiten het register van de Unie
- Validatie
- Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Kleur: Suikerriet, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.
Een cachaça uit de gemeente Paraty, aan de zuidkust van de staat Rio de Janeiro, tussen de Serra do Mar en de oceaan. Hij wordt uitsluitend in de distilleerketel gedistilleerd, van ter plaatse geteeld riet, en alle stappen, van het malen tot het etiketteren, vinden plaats in de gemeente.
Gewone cachaça mag uit een kolom komen: die van Paraty niet. Zijn productdossier verbiedt distillatie in een kolom en distilleerketels met een lading van meer dan 2 000 liter. Het vraagt de voorloop, bij voorkeur geheel, te verwerpen zonder hem opnieuw te distilleren en het hart langzaam op te vangen. Elke partij ondergaat een sensorische beoordeling. Volgens dezelfde tekst bevatten deze cachaças gemiddeld meer isoamylalcohol dan het Braziliaanse gemiddelde, 224 tegenover 193 milligram per 100 milliliter zuivere alcohol.
Hoe het wordt gemaakt
Het riet komt volledig uit het gebied, ongeveer 700 km² tussen de bergen en de zee. Alle variëteiten zijn toegestaan, onder toezicht van de regulerende raad. Het is verboden de velden vóór het snijden te verbranden, en het productdossier beschrijft handmatig snijden en ontbladeren. De molen mag niet door dieren worden aangedreven. Het sap, verwarmd tot hoogstens 45 °C, fermenteert met plaatselijke gisten of geselecteerde gisten; men bewaart een deel van het zuurdeeg van de ene kuip voor de andere en schenkt de most geleidelijk bij.
De distillatie gebeurt in distilleerketels geheel van koper, of in gemengde distilleerketels van roestvrij staal met een koperen kolom, binnen of buiten, die deel uitmaakt van het toestel: continue distillatie in een kolom blijft verboden. De voorloop wordt verworpen zonder opnieuw te worden gedistilleerd; de “água fraca”, de zwakke brandewijn aan het eind van de stook, bij voorkeur ook, maar die mag worden gerecycleerd. Het hart loopt met een snelheid van ongeveer de helft van het gebruikelijke: men houdt er minder van over, maar zuiverder. De cachaça heeft 38 tot 48 % vol. Hij rust in kuipen van roestvrij staal, of in vaten en grote foeders van Braziliaans hout of van eik.
Een verhaal
Volgens onderzoekers van de Unesp, die zich op de archieven van de stad baseren, wordt er in Paraty sinds de 17e eeuw met riet gewerkt. Een verzoekschrift van 1771 herinnert aan een landconcessie van 7 mei 1620, in Paraty Mirim, waar de verzoeker dan een suikermolen bezit. In 1761 worden vaten brandewijn bij opbod op straat te koop aangeboden. Een verslag uit 1790 telt 5 suikermolens en 87 kleine brandewijnfabrieken. Een register van 1864 telt 2 326 vaten die het voorgaande jaar zijn uitgevoerd.
Deze welvaart hangt samen met de slavenhandel. Volgens de werken die door onderzoekers van de Unesp worden aangehaald, is de brandewijn van de 18e eeuw tot het midden van de 19e eeuw de eerste rijkdom van Paraty en dient hij als ruilmiddel tegen tot slaaf gemaakte Afrikanen, voor wie Rio de Janeiro dan de belangrijkste binnenkomsthaven is; de productie volgt de opkomst van de slavenhandel tot rond 1850. Volgens Sebrae loopt ze daarna terug, met de opening van de spoorlijn D. Pedro II en de afschaffing van de slavernij in 1888, en blijven er aan het eind van de 20e eeuw nog maar drie molens in bedrijf.
In 2007 erkent het Nationaal Instituut voor Industriële Eigendom een herkomstaanduiding voor de brandewijnen van Paraty, cachaça en “aguardente composta azulada”, licht blauwachtig door bladeren of bloemen van de mandarijnboom die bij de distillatie worden toegevoegd. In 2024 wordt dit een oorsprongsbenaming, voorbehouden aan cachaça.
In het glas
Het productdossier beschrijft een scherpe cachaça, die na de slok een lichte brandende sensatie in de mond en de keel achterlaat, met een uitgesproken zoetheid en zuurgraad. Het schrijft de scherpte toe aan propanol, de brandende sensatie aan isobutanol en de zoetheid aan isoamylalcohol. Wit in een roestvrijstalen kuip, neemt hij de kleur van het hout aan wanneer hij op vat rust.
Hoe we het weten
Niet alle bekende benamingen zijn geografische aanduidingen. Sommige worden beschermd door een overeenkomst tussen staten, andere door een nationale oorsprongsbenaming die het Europese register niet overneemt, en nog andere beschrijven alleen een productiemethode zonder band met een plaats. Het verschil is niet cosmetisch: alleen de geografische aanduiding bakent een gebied af, legt een productdossier op en is aan controle onderworpen. De Atlas behoudt deze vermeldingen, omdat een museum bourbon of mezcal niet kan negeren, maar zegt wat ze zijn.
Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.
De distilleerderijen van dit gebied
De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.
Bronnen en validatie
- Bronnen van het corpus
- Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
- Corpus bijgewerkt op
- 1 augustus 2026
- Validatie
- Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.