Naar de inhoud

Deze pagina is automatisch vertaald uit het Frans. Zij is niet nagelezen door een moedertaalspreker: de Franse versie is bindend. Lees de Franse versie

N2 · terroir / geografische aanduiding

Pisco Chileno — Denominación de origen


Ligging
Atacama et Coquimbo, Chili-30.03 / -70.71
Bescherming
Nationale oorsprongsbenaming, buiten het register van de Unie
Validatie
Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Situatiekaart: de indicatieve positie van Pisco Chileno, zonder contour. Schaal: 250 km. De omgeving.

Kleur: Druif, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.

Druif Indicatieve markering — een punt, en niets meer Indicatieve positie — er is geen contour geladen

Een wijnbrandewijn uit het noorden van Chili, gedistilleerd in de regio's Atacama en Coquimbo van wijnen die van druiven uit die twee regio's zijn gemaakt, voor het merendeel muskaatdruiven. Chili en Peru geven beide de naam pisco aan hun druivenbrandewijn: dit blad beschrijft die van Chili.

Wat het onderscheidt

De hele keten blijft binnen de “zona pisquera”, de regio's Atacama en Coquimbo: de wijnstok, de wijnbereiding, de distillatie en de botteling. De Chileense tekst staat elf druivenrassen toe, waarvan vijf hoofdrassen, en deelt pisco in naargelang zijn sterkte, van 30 % vol. voor de “Pisco Corriente o Tradicional” tot 43 % vol. voor de “Gran Pisco”. De pisco van Peru, die dezelfde naam opeist, heeft een eigen blad.

Hoe het wordt gemaakt

Chileense pisco komt van druiven die in de regio's Atacama en Coquimbo zijn geplant. Het decreet dat hem regelt staat elf druivenrassen toe; de vijf belangrijkste zijn de muscat van Alexandrië, daar “uva Italia” genoemd, de roze muskaat (“Rosada Pastilla”), de “Torontel”, de “Moscatel de Austria” en de “Pedro Jiménez”. De druiven moeten ten minste 10,5 graden potentiële alcohol hebben. Men maakt er een wijn van, gedistilleerd in distilleerketels met discontinue werking, uiterlijk op 31 januari van het volgende jaar.

De brandewijn rust daarna ten minste 60 dagen. Hij mag verblijven in “madera noble”, edel hout: ten minste 180 dagen geven recht op de vermelding “guarda”, 360 dagen op de vermelding “envejecido”. De tekst beperkt de vluchtige zuren tot 1,5 gram per liter en de suiker tot 5 gram per liter, en eist ten minste 2 gram per liter “impurezas”, de andere vluchtige verbindingen dan alcohol, gemeten op zuivere alcohol. Hij legt een minimumsterkte per vermelding vast: 30 % vol. voor de “Corriente o Tradicional”, 35 voor de “Especial”, 40 voor de “Reservado”, 43 voor de “Gran Pisco”.

Een verhaal

De wijnstok komt met de Spaanse verovering in het midden van de 16e eeuw in Chili aan; een concessie uit 1546 vermeldt hem al. Een van de eerste getuigenissen van muskaat in Chili dateert van 1614, in de akten van de cabildo van Santiago, volgens Pablo Lacoste en zijn medeauteurs. In de “Norte Chico” maken de valleien van Elqui, Limarí, Choapa en Huasco een specialiteit van muskaatbrandewijn, en het woord “pisco” gaat hem uiteindelijk aanduiden. In Chili wordt als oudste schriftelijke vermelding van het woord een akte van 1733 genoemd: een notaris noteert er drie flessen “pisco” op de hacienda La Torre, vallei van Elqui; een in 2020 gepubliceerde studie meldt kruiken pisco al in 1717, op een landgoed in centraal Chili.

De eerste merken worden in 1882 in Copiapó en in 1883 in de vallei van Elqui gedeponeerd. In 1931 behoudt een wetsdecreet van president Carlos Ibáñez del Campo de naam voor druivenbrandewijnen die in vier departementen van de Norte Chico zijn gedistilleerd: Copiapó, Huasco, La Serena en Ovalle. In 1936 neemt het dorp La Unión, in de vallei van Elqui, de naam Pisco Elqui aan.

Peru betwist dit verhaal. Het herinnert eraan dat de haven van Pisco voorkomt op een officiële kaart van 1574 en dat zij lang druivenbrandewijn heeft verscheept, en ziet in de naamswijziging van 1936 een manoeuvre om de Chileense claim te ondersteunen. Het steunt ook op zijn archieven: in 2024 heeft zijn ministerie van Cultuur het testament van Manuel de Azante, in 1605 in Ica gedicteerd, tot nationaal erfgoed verklaard, dat het presenteert als dat van de oudste bekende pisco-producent. De Europese Unie beschermt de pisco van Chili sinds haar associatieovereenkomst van 2002 en heeft in 2013 die van Peru geregistreerd, waarbij Chili het gebruik van de naam behoudt.

In het glas

De vermeldingen “guarda” en “envejecido” duiden pisco's aan die door het hout zijn gegaan; de andere zijn daartoe niet gehouden. De geur van de muskaatdruiven, volgens historici al in de 19e eeuw gewaardeerd, kenmerkt de brandewijn. In Chili wordt hij ook met citroensap vermengd in de “Pisco Sour”, een bereiding die het decreet definieert en die kant-en-klaar op fles wordt verkocht; rond 1850 beschreef de reiziger Gabriel Lafond de Lucy al een koude punch van brandewijn, citroen, water en suiker.

Hoe we het weten
Waarom deze vermelding geen geografische aanduiding is

Niet alle bekende benamingen zijn geografische aanduidingen. Sommige worden beschermd door een overeenkomst tussen staten, andere door een nationale oorsprongsbenaming die het Europese register niet overneemt, en nog andere beschrijven alleen een productiemethode zonder band met een plaats. Het verschil is niet cosmetisch: alleen de geografische aanduiding bakent een gebied af, legt een productdossier op en is aan controle onderworpen. De Atlas behoudt deze vermeldingen, omdat een museum bourbon of mezcal niet kan negeren, maar zegt wat ze zijn.

Over de getoonde positie

Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.

De distilleerderijen van dit gebied

De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.

Bronnen en validatie

Bronnen van het corpus
Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
Corpus bijgewerkt op
1 augustus 2026
Validatie
Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.

Een fout melden of aanvullen Terug naar de Atlas