Naar de inhoud

Deze pagina is automatisch vertaald uit het Frans. Zij is niet nagelezen door een moedertaalspreker: de Franse versie is bindend. Lees de Franse versie

N2 · terroir / geografische aanduiding

Bacanora — Denominación de origen


Ligging
Sonora, Mexico28.98 / -109.40
Bescherming
Nationale oorsprongsbenaming, buiten het register van de Unie
Validatie
Eerste versiein afwachting van de wetenschappelijke raad
Situatiekaart: de indicatieve positie van Bacanora, zonder contour. Schaal: 250 km. De omgeving.

Kleur: Agave, zoals in de Atlas. Elk naburig item leidt naar zijn pagina; het inzetkaartje rechtsboven opent het wijde overzicht.

AgaveSuikerriet Indicatieve markering — een punt, en niets meer Indicatieve positie — er is geen contour geladen

Een agavebrandewijn uit de staat Sonora, in het noordwesten van Mexico, in de sierra gedistilleerd van één enkele soort, de “Agave angustifolia”. Hij draagt de naam van het dorp Bacanora, in de sierra ten oosten van Hermosillo, en is, in ruime zin, de mezcal van Sonora.

Wat het onderscheidt

Eén enkele plant, de “Agave angustifolia”, gekweekt of wild, en een gebied van 35 gemeenten in de sierra van Sonora. Bacanora heeft ook een geschiedenis van clandestiniteit: van 1915 tot 1992 in de staat verboden, bleef hij in het geheim in de diepte van de ravijnen worden gedistilleerd en kreeg hij pas in 2000 zijn benaming. Hij heeft zijn eigen benaming, onderscheiden van die van mezcal.

Hoe het wordt gemaakt

Men oogst de “piñas”, het hart van de rijpe agaven, met de basis van de bladeren. Gekookt om hun reserves in suikers om te zetten en vervolgens fijngemalen, geven ze een most die door gist wordt gefermenteerd. De Mexicaanse norm vraagt daarna een distillatie gevolgd door een rectificatie, dat wil zeggen een tweede doorgang. Ze schrijft geen bepaalde oven voor. Bij de kleine producenten, die volgens socioloog David Domínguez-Arista veruit de meerderheid vormen en vaak zonder certificering verkopen, koken de agaven in aarden putten bekleed met hete stenen, worden ze machinaal gemalen, fermenteren en distilleren ze in metalen vaten, met ijzeren slangen die in waterbakken worden gekoeld. Recentere producenten hebben roestvrijstalen kuipen en distilleerketels van roestvrij staal en koper.

De norm onderscheidt vier types: “blanco”, kleurloos; “joven” of “oro”, dat een assemblage van blanco en gerijpte bacanora kan zijn; “reposado”, ten minste twee maanden in eikenhout of “encino”, een Mexicaanse eik; “añejo”, ten minste een jaar in vaten van hoogstens 200 liter. De sterkte ligt tussen 38 en 55 % vol. De andere types dan blanco mogen “abocados” zijn, verzacht met toegestane additieven. Het etiket draagt “Bacanora 100% de Agave”.

Een verhaal

De naam zou uit het Opata komen, de taal van de Opata's van de streek: “baca”, riet, en “nora”, helling. In de 18e eeuw beschrijft de jezuïet Ignaz Pfefferkorn, van 1756 tot 1767 missionaris in Sonora, de mezcalbrandewijn van het land. De wortels, schrijft hij, koken een hele nacht in een gat bekleed met bijna roodgloeiend gemaakte stenen; weinig mensen bezitten het distilleertoestel, vooral Spanjaarden, die zich goed laten betalen. Hij beschouwt de brandewijn ook als een geneesmiddel, in een land waar het water vaak ongezond is.

In de 19e eeuw behoort de agavebrandewijn tot de voornaamste belastinginkomsten van de staat. Een wet van 1879 legt een patent van 200 peso per distilleerketel op; aan het begin van de 20e eeuw produceren zo'n 70 fabrieken ongeveer 550 000 liter per jaar. In 1915 vaardigt gouverneur Plutarco Elías Calles de drooglegging uit. In 1919 wordt ze versoepeld voor bier en wijn, niet voor de mezcals. De politie vernietigt de distilleerderijen; de producenten vestigen zich in de ravijnen van de sierra, worden vervolgd en gevangengezet, en mondelinge getuigenissen verzameld door Domínguez-Arista spreken van opgehangen distillateurs.

De hervorming van de alcoholwet van 1992 maakt een einde aan het verbod. Op verzoek van de regering van Sonora verklaart de federale staat de oorsprongsbenaming in 2000, en de norm voor bacanora wordt in 2005 gepubliceerd.

In het glas

Bacanora blanco is kleurloos; de types reposado en añejo, die door het hout zijn gegaan, en de abocados nemen volgens de norm een geelachtige tint aan. In de 18e eeuw noemde Pfefferkorn hem smakelijk, beter dan de beste “rossolis”, de likeuren die toen in de mode waren. In de sierra verkopen de kleine producenten hem vaak per gallon, tussen 45 en 55 graden.

Hoe we het weten
Waarom deze vermelding geen geografische aanduiding is

Niet alle bekende benamingen zijn geografische aanduidingen. Sommige worden beschermd door een overeenkomst tussen staten, andere door een nationale oorsprongsbenaming die het Europese register niet overneemt, en nog andere beschrijven alleen een productiemethode zonder band met een plaats. Het verschil is niet cosmetisch: alleen de geografische aanduiding bakent een gebied af, legt een productdossier op en is aan controle onderworpen. De Atlas behoudt deze vermeldingen, omdat een museum bourbon of mezcal niet kan negeren, maar zegt wat ze zijn.

Over de getoonde positie

Omdat voor deze vermelding geen officiële afbakening als open data is gepubliceerd, is het punt op de kaart een indicatieve markering — een stad of een grondgebied — en niet de omtrek van het gebied. Het situeert, het bakent niet af.

De distilleerderijen van dit gebied

De inventarisatie van de producenten in dit gebied is gaande. Dit niveau van het corpus — de distilleerderij, haar geschiedenis, haar productiemiddelen, haar archieven — is het volgende documentaire werkterrein van de Atlas. U kunt eraan bijdragen.

Bronnen en validatie

Bronnen van het corpus
Benamingen en statussen: eAmbrosia, het officiële register van de geografische aanduidingen van de Europese Unie. Geometrieën: INAO, Délimitation des aires géographiques des SIQO (27-07-2026), Licence Ouverte v2.0, geherprojecteerd naar WGS84.
Corpus bijgewerkt op
1 augustus 2026
Validatie
Eerste versie Corpus in opbouw. Elke vermelding wordt geverifieerd en van bronnen voorzien vóór validatie door de toekomstige wetenschappelijke raad. De beschermingsstatus en de wijze van lokalisering staan bij elke vermelding: een door een productdossier afgebakend gebied en een referentiepunt in een stad hebben niet dezelfde waarde.

Een fout melden of aanvullen Terug naar de Atlas